ਨਿਊਜ਼ ਪੰਜਾਬ
13 ਜਨਵਰੀ 2026
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ‘ਤੇ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਈਰਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹਿੰਸਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਜਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਦਬਾਅ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ‘ਤੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਟਰੂਥ ਸੋਸ਼ਲ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਟੈਰਿਫ “ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵੀ” ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ “ਅੰਤਮ ਅਤੇ ਨਿਰਣਾਇਕ” ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੇ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮਾਂ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸੰਭਾਵੀ ਫੌਜੀ ਵਿਕਲਪਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੀ ਪ੍ਰੈਸ ਸਕੱਤਰ ਕੈਰੋਲੀਨ ਲੀਵਿਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕਈ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਰੰਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ ਸਟੀਵ ਵਿਟਕੌਫ ਰਾਹੀਂ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਚੀਨ, ਯੂਏਈ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵੀ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024–25 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ–ਈਰਾਨ ਦੁਵੱਲਾ ਵਪਾਰ 1.68 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤ 1.24 ਬਿਲੀਅਨ ਅਤੇ ਆਯਾਤ 0.44 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਰਸਾਇਣ (512 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ), ਫਲ ਅਤੇ ਗਿਰੀਦਾਰ (311 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਇੰਧਨ ਤੇ ਤੇਲ (ਲਗਭਗ 86 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ‘ਤੇ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਟੈਰਿਫ ਲੱਗਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ‘ਤੇ ਨਵਾਂ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦਰਮਿਆਨ ਟੈਰਿਫ ਰਾਹਤ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ–ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
